De afgelopen jaren hebben verschillende Nederlandse gemeenten maatregelen genomen om fossiele reclame in de openbare ruimte te weren. Daarbij is gekozen voor een privaatrechtelijke aanpak, via overeenkomsten met reclame-exploitanten, of voor een publiekrechtelijk verbod via de Algemene Plaatselijke Verordening (APV).
Den Haag was de eerste gemeente die een verbod op fossiele reclame via de APV invoerde. De politieke ontwikkelingen in de stad laten echter zien dat een dergelijk verbod niet vanzelfsprekend permanent is.
In het nieuwe coalitieakkoord van Hart voor Den Haag, VVD, DENK en CDA is vastgelegd dat het verbod op fossiele reclame wordt opgeheven. Tegelijkertijd wil de nieuwe coalitie de inkomsten uit buitenreclame verhogen. Daarmee kiest Den Haag nadrukkelijk voor een andere koers.
Ook in Eindhoven wordt al geruime tijd gediscussieerd over het weren van fossiele reclame. Een belangrijk punt in die discussie zijn de mogelijke financiële gevolgen voor de gemeente en de bestaande langjarige overeenkomsten met reclame-exploitanten.
D66 heeft eerder aangegeven een verbod te willen koppelen aan het aflopen van bestaande reclamecontracten. Een deel van deze overeenkomsten loopt vanaf 2029 af. Daarmee verschuift de discussie van de vraag óf fossiele reclame moet worden geweerd naar de vraag op welk moment en via welk juridisch instrument dit kan worden gerealiseerd.
Politieke en financiële afweging steeds belangrijker
De ontwikkelingen in Den Haag en Eindhoven laten zien dat het debat over fossiele reclame een nieuwe fase ingaat. Waar de discussie de afgelopen jaren vooral werd gevoerd vanuit klimaat- en gezondheidsdoelstellingen, spelen inmiddels ook juridische houdbaarheid, bestaande concessieovereenkomsten en gemeentelijke reclame-inkomsten een steeds grotere rol.
Voor gemeenten is het daarom belangrijk om de gevolgen van een reclameverbod vooraf zorgvuldig in kaart te brengen. Niet alleen beleidsmatig en juridisch, maar ook financieel en contractueel.
De komende jaren zal blijken of andere gemeenten de ingezette lijn voortzetten of dat het draagvlak voor lokale reclameverboden verder onder druk komt te staan.
Dit artikel is eerder verschenen op Nabbnet. Auteur is Fred Kuhlman.